શાંત પાણીમાં બનતા તરંગો માટે સુપરપોઝિશન (અધ્યાતરોપણ)નો સિદ્ધાંત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિ $(a)$ માં સમાન કળામાં દોલન કરતી બે સોય દર્શાવવામાં આવી છે,જે બે સુસંબદ્ધ ઉદગમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પાણીના ટબમાં બે સોયને સમાન રીતે ઉપર-નીચે ગતિ કરાવતા,તેઓ બે પાણીના તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે.
કોઈપણ ચોક્કસ બિંદુએ,દરેક તરંગ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા સ્થાનાંતર વચ્ચેનો કળા તફાવત સમય સાથે બદલાતો નથી,તેથી બંને ઉદગમોને સુસંબદ્ધ ઉદગમો કહેવામાં આવે છે.
આકૃતિ $(b)$ આપેલ સમયના ક્ષણે શૃંગ (ઘાટા વર્તુળો) અને ગર્ત (તૂટક વર્તુળો) નું સ્થાન દર્શાવે છે.
હવે આકૃતિ $(a)$ મુજબ એક બિંદુ $P$ ધ્યાનમાં લો જેના માટે $S_{1}P = S_{2}P$ છે.
$S_{1}$ અને $S_{2}$ માંથી આવતા તરંગો બિંદુ $P$ સુધી પહોંચવા માટે સમાન સમય લેશે,તેથી તેઓ સમાન કળામાં પહોંચશે.
બિંદુ $P$ પર ઉદગમ $S_{1}$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું સ્થાનાંતર $y_{1} = a \cos \omega t$ છે અને બિંદુ $P$ પર ઉદગમ $S_{2}$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું સ્થાનાંતર $y_{2} = a \cos \omega t$ છે,જ્યાં $a$ એ કંપવિસ્તાર છે.
સુપરપોઝિશનના સિદ્ધાંત મુજબ,$P$ પર પરિણામી સ્થાનાંતર:
$y = y_{1} + y_{2} = a \cos \omega t + a \cos \omega t$
$\therefore y = 2a \cos \omega t$

Explore More

Similar Questions

બે તરંગો $y_1 = a \sin(\omega t + \frac{\pi}{6})$ અને $y_2 = a \cos(\omega t)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેમનો પરિણામી કંપવિસ્તાર કેટલો હશે?

બે લાઉડસ્પીકર ($L_1$ અને $L_2$) ને $10 \ m$ ના અંતરે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મૂકવામાં આવ્યા છે. બંને સ્પીકર્સને સમાન આવૃત્તિ અને અચળ વોલ્યુમના ઓડિયો ઇનપુટ સિગ્નલ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. એક વોઇસ રેકોર્ડર, જે શરૂઆતમાં બિંદુ $A$ પર છે (જે બંને લાઉડસ્પીકરથી સમાન અંતરે છે), તેને $AB$ રેખા પર $25 \ m$ જેટલું ખસેડવામાં આવે છે અને ઓડિયો સિગ્નલનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. આ ગતિ દરમિયાન માપવામાં આવેલ સિગ્નલ $10$ વખત ન્યૂનતમ અને મહત્તમ (minima and maxima) માંથી પસાર થાય છે. ઇનપુટ સિગ્નલની આવૃત્તિ . . . . . . $Hz$ છે. (હવામાં અવાજની ઝડપ $324 \ m/s$ છે અને $\sqrt{5} = 2.23$)

$y_1 = 10 \sin(2000 \pi t + 2x)$ અને $y_2 = 10 \sin(2000 \pi t + 2x + \frac{\pi}{2})$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતા બે તરંગો કોઈ ચોક્કસ ક્ષણે કોઈ બિંદુએ સંપાત થાય છે. પરિણામી કંપવિસ્તાર ..... $unit$ છે.

Difficult
View Solution

$f$ આવૃત્તિ ધરાવતા બે સમાન સુસંબદ્ધ ધ્વનિ ઉદગમો $R$ અને $S$ એકબીજાથી $5 \,m$ દૂર છે. $RS$ રેખાથી $12 \,m$ ના લંબ અંતરે અને ઉદગમોથી સમાન અંતરે ઉભેલો એક અવલોકનકાર મહત્તમ ધ્વનિ તીવ્રતા અનુભવે છે. જ્યારે તે $RS$ ને સમાંતર ગતિ કરીને કોઈ એક ઉદગમની બરાબર સામે આવે છે,ત્યારે ધ્વનિની તીવ્રતા ન્યૂનતમ થાય છે. તો $f$ નું એક શક્ય મૂલ્ય ............ $Hz$ ની નજીક છે (ધ્વનિની ઝડપ $330 \,m/s$ છે).

વ્યતિકરણ (Interference) એટલે શું? તેના પ્રકારો વ્યાખ્યાયિત કરો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo